Οι άνθρωποι γενικά αναγνωρίζουν ένα γεγονός σαν αλήθεια μόνο όταν το γεγονός συμφωνεί με αυτά που ήδη πιστεύουν - Andy Rooney

Ο …Ταμίλ που έψαξε τον Αριστοτέλη στην Μακεδονία

15 Απριλίου, 2024

O Ταμίλ Μπαραφάν είναι Ινδός. Γεννήθηκε και σπούδασε στο πανεπιστήμιο της περιοχής Ταμίλ Ναντού στην νoτιοανατολική Ινδία. Βρέθηκε στην Θεσσαλονίκη τον περασμένο Φεβρουάριο κυνηγώντας ένα όνειρο. Να βαδίσει στα βήματα του Αριστοτέλη…

Να βρεθεί στα Στάγειρα εκεί όπου γεννήθηκε ο μεγαλύτερος φιλόσοφος όλων των εποχών αλλά και στην Αθήνα που ίδρυσε τη σχολή του,το Λύκειο, και την Μίεζα όπου δίδαξε τον Αλέξανδρο και τους νέους της αρχαίας Μακεδονίας. Να «μιλήσει» μαζί του στα Tαμίλ και να γυρίσει μετά στην πατρίδα του για να διεκδικήσει την έδρα που σχετίζεται με τον αριστοτελισμό και την φιλοσοφία των Ταμίλ, στο πανεπιστήμιο της.

Το επιστημονικό ίδρυμα που σπούδασε και έκανε την διατριβή του επικεντρώνεται στις ανθρωπιστικές σπουδές και εκεί μπήκε μέσα του το αριστοτελικό μικρόβιο της «Λογικής». Πως μπορείς να μάθεις τον Αριστοτέλη καλύτερα αν δεν βρεθείς στον τόπο του Το μεγάλο ινδοελληνικό συνέδριο που πραγματοποιήθηκε πέρυσι στο πανεπιστήμιο Jawaharlal Nehru του Ν. Δελχί για την ιστορία, την αρχαιολογία τον πολιτισμό, το εμπόριο, την αρχαιολογία, με την συμμετοχή πολλών Ελλήνων πανεπιστημιακών (και του ΑΠΘ), έστησε μια νέα γέφυρα εκπαιδευτικής συνεργασίας μεταξύ Ινδίας και Ελλάδας κι αποτέλεσε μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για τον νεαρό υποψ. διδάκτορα να γυρίσει το ρολόι του χρόνου πίσω και να πάει στην αφετηρία εκείνου που είχε δημιουργήσει πριν 2.350 χρόνια τις βάσεις σπουδών και πολλών επιστημών. Μια τυχαία συνάντηση μάλιστα εκείνη την περίοδο, με τον γγ Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας Γιάννη Χρυσουλάκη βοήθησε στα διαδικαστικά ταξιδιού και διαμονής. Σημαντικό ρόλο ωστόσο για την έλευση του Ταμίλ είχε η ελληνική πρεσβεία στο Νέο Δελχί, η οποία καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες για την ανάπτυξη των ακαδημαϊκών σχέσεων μεταξύ ινδικών και ελληνικών ιδρυμάτων. 

O Tαμίλ θα μπορούσε να στραφεί στο διαδίκτυο, στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση και στα πολυμέσα, «αλλά από κοντά είναι διαφορετικά» είπε (στα αγγλικά) στο ΑΠΕ-ΜΠΕ καθισμένος σ ένα μικρό σαλονάκι της Θεολογικής Σχολής, στο γραφείο του καθηγητή Χρ. Αραμπατζή που τον υποδέχθηκε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και φρόντισε για την διαμονή και την πρόσβασή του στις πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες.

Η πρώτη γνωριμία του Ταμίλ με τον Αριστοτέλη έγινε εξ αφορμής μιας μελέτης του σε αρχαίο κείμενο με την αρχαία γραμματική των Ταμίλ. Πρόκειται για το Tolkāppiyam, ένα ποίημα, το αρχαιότερο κείμενο γραμματικής λογοτεχνίας και το πιο μακροσκελές κείμενο Ταμίλ. Αναφέρει Θεούς που συχνά προσδιορίζονται ως ινδουιστικές θεότητες. Είχαν προηγηθεί ερευνητικές εργασίες άλλων πανεπιστημιακών δασκάλων του που μελετούν τις τελευταίες δεκαετίες την αρχαία φιλοσοφία των Ταμίλ και τον Αριστοτέλη. Η πολιτεία των Ταμίλ, στο νοτιοανατολικό τμήμα της Ινδίας διαθέτει την δική της γλώσσα και μια πλούσια ιστορία και πολιτισμό χιλιάδων χρόνων. Εκτός από τους μύθους , οι Έλληνες αρχίζουν να αναφέρονται περισσότερο στα κείμενα των Ταμίλ μετά τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου και κυρίως από την περίοδο των Διαδόχων του όταν ανοίγουν το εμπόριο και αυξάνουν τις ανταλλαγές με ασιατικές χώρες και τις ακτές που βρίσκονται πέρα από το αρχαίο λιμάνι Μουζίρις της νοτιοδυτικής Ινδίας.

«Αυτό το έργο των ταμίλ και η συγκριτική μελέτη με το έργο των Φυσικών του Αριστοτέλη και συγκεκριμένα για την έννοια του χρόνου» όπως λέει ο ίδιος τον έφεραν στην Θεσσαλονίκη και στο Πανεπιστήμιο που συνδέεται περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο στον κόσμο με τον Αριστοτέλη και τις Επιστήμες.
Πριν την Θεσσαλονίκη, όπως δεκάδες μεταπτυχιακοί ξένοι φοιτητές τα τελευταία χρόνια είχε παρακολουθήσει στην Βενετία και συγκεκριμένα στο Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών, μαθήματα Παλαιογραφίας και Κωδικολογίας . 

Όπως είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η έρευνά του δεν θα μπορούσε να μην έχει κάτι από την αύρα του πανεπιστημίου που φέρει το όνομα του Αριστοτέλη, εικόνες από την πλατεία του στην Θεσσαλονίκη και το άλσος των Σταγείρων Χαλκιδικής το οποίο φρόντισε να επισκεφτεί για να βρεθεί έτσι ανάμεσα στα πειραματικά όργανα του μεγάλου φιλοσόφου κι επιστήμονα που λειτουργούν εκεί βάσει των φυσικών νόμων και μεταφέρουν νοερά την παρουσία του στο χώρο.

Ένα μεγάλο μέρος του χρόνου μελέτης,  ο Ταμίλ το πέρασε στο Διεπιστημονικό Κέντρο Αριστοτελικών Μελετών του ΑΠΘ. Η ομότιμη καθηγήτρια Φιλοσοφίας της Επιστήμης του ΑΠΘ Δήμητρα Σφενδόνη- Μέντζου βοήθησε τον Ταμίλ Μπαραθάν να κατανοήσει περισσότερο και καλύτερα την αριστοτελική σκέψη…

«Είναι άλλο να τα διαβάζεις και να βλέπεις σε εικόνες τον Όλυμπο, τον Παρθενώνα, την Αθήνα …Βλέπεις(διαπιστώνεις) ότι δεν ήταν μόνο εικόνες αλλά πραγματικότητα…Εξίσου ωραία» είπε.

Τι τον εντυπωσίασε περισσότερο… αναζητώντας τον Αριστοτέλη στην Μακεδονία; Τρία πράγματα. Οι (πολλοί) άνθρωποι που ενδιαφέρονταν να τον βοηθήσουν όπου πήγαινε. Το φαγητό. Και η διαπίστωση ότι τα βουνά -κυρίως ο Όλυμπος, και οι όμορφες παραλίες είναι τόσο κοντά μεταξύ τους.
Σε πολλές φράσεις που άκουγε ανακάλυψε λέξεις που φέρνουν πιο κοντά την γλώσσα των Ταμίλ και την ελληνική. Χαμογελαστός ανέφερε ότι έχουν ίδια ή παρόμοια προφορά όπως το νερό, ο τρόπος, η όρυζα και η πόλις. Ομοιότητες που μαζί με τα στοιχεία της φιλοσοφίας του Αριστοτέλη και της φιλοσοφίας των Ταμίλ που προσδιόρισε ο ίδιος, αποτελούν ήδη ένα σημαντικό κομμάτι των διαλέξεων που έδωσε στην πατρίδα του, λίγες μόνο μέρες μετά την επιστροφή του…

Θανάσης Τσίγγανας