Όλα όσα πρέπει να ειπωθούν έχουν ήδη ειπωθεί, αλλά μιας και κανένας δεν ακούει, πρέπει να γυρίζουμε συνεχώς πίσω και να τα λέμε όλα ξανά από την αρχή - Ανρέ Ζιντ

Αναδρομική του Αλέξη Κυριτσόπουλου στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων

27 Νοεμβρίου, 2023

Μεγάλη αναδρομική έκθεση στο έργο του ζωγράφου, σκιτσογράφου και εικονογράφου Αλέξη Κυριτσόπουλο εγκαινιάζει η Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων στις 9 Δεκεμβρίου.

Με τίτλο «Παράλληλα» ξεδιπλώνεται το πολυδιάστατο έργο του σπουδαίου καλλιτέχνη με το ισχυρό αποτύπωμα από τη Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα. Στην εν μέρει σατιρική και εν πολλοίς αυτοβιογραφική ζωγραφική του κυριαρχούν τα έντονα, φωτεινά, αληθινά χρώματα καθορίζουν τα όρια και τα σχήματα των μορφών, διαμορφώνουν και ζωντανεύουν τους χαρακτήρες :«Το χρώμα είναι δρόμος για το φως» λέει ο ίδιος.

Από τον Ναστραδίν Χότζα -την πρώτη φιγούρα που ζωγράφισε χρησιμοποιώντας χρωματιστές λαδόκολλες με τις οποίες έφτιαχναν τους χαρταετούς- και την εικονογράφηση των αναμνήσεων της μητέρας του («Η Ζωίτσα πέρα από το Αιγαίο», ‘Αγρα, 1982) έως τις «Οπτασίες του Δον Κιχώτη» και τις «Εικόνες για τους Αχαρνείς του Αριστοφάνη» (ΜΙΕΤ, 2005 και 2006 αντίστοιχα) ο Κυριτσόπουλος παίζει με τα χρώματα ανακαλύπτοντας και αποκαλύπτοντας τις αστείρευτες δυνατότητές τους. Εξίσου σημαίνοντα ρόλο με το χρώμα διαδραματίζει στη ζωγραφική του η μουσική, αρχής γενομένης από τα εξώφυλλα δίσκων, με πρώτο το «Φορτηγό» (1966) του Διονύση Σαββόπουλου, με το οποίο μεταφράζει αποτελεσματικά την ευαισθησία του τραγουδοποιού, και αργότερα με τα εμφανώς πιο ζωγραφικά «Παράλογα» (1976) του Μάνου Χατζιδάκι.

«Ο Κυριτσόπουλος είναι ένας τραγουδοποιός της εικόνας. Χορεύει με τους ήρωές του και αυτός ο συντονισμένος χορός εμψυχώνει την εικόνα: οι προσεκτικά δομημένες ζωγραφιές του βασίζονται σε μια εσωτερική κίνηση, αποπνέουν μια ρυθμολογία» σημειώνει ο επιμελητής της έκθεσης Χριστόφορος Μαρίνος.

Για να θυμηθούμε τον «Δον Κιχώτη» του Θερβάντες, σημειώνει ο επιμελητής της έκθεσης « η ζωγραφική του Κυριτσόπουλου είναι γεμάτη παράξενα, παράδοξα, περίφημα, ανέλπιστα και πρωτάκουστα περιστατικά, χαριτωμένα και πεντανόστιμα λόγια, αφάνταστες και πρωτόφαντες περιπέτειες – με τη διαφορά όμως ότι όλα αυτά συμβαίνουν τώρα, γύρω μας, στη γειτονιά μας, και όχι σε κάποιο μακρινό πλανήτη ή σε μια μυθική χώρα. Στην προσωπική μυθολογία που προτείνει ο Κυριτσόπουλος, το χρωματιστό παραμύθι -”το παραμύθι που η εικόνα κρύβει”, όπως λέει ο ίδιος- είμαστε εμείς. Το ουράνιο τόξο βγαίνει από το δωμάτιό μας, από το όνειρό μας, από τον κήπο μας και μας μεταφέρει στον ουρανό, στην άλλη πλευρά της πόλης, σε ένα άλλο δωμάτιο. ”Ζωγραφίζοντας το καλό που υπάρχει στα πράγματα”, ο Αλέξης Κυριτσόπουλος μας χαρίζει απλόχερα χαμόγελα, πολύτιμο αντίδοτο στον κυνισμό και στην κατήφεια».

Ο Αλέξης Κυριτσόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1943. Ξεκίνησε ως σκιτσογράφος σε αθηναϊκές εφημερίδες και περιοδικά. Το 1966 ο Ασαντούρ Μπαχαριάν (γκαλερί «ΩΡΑ») εξέδωσε ένα μικρό λεύκωμα με σκίτσα του. Tο καλοκαίρι του 1967 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου γνώρισε τη ζωγραφική. Έγινε δεκτός στο εργαστήρι χαρακτικής της Beaux Arts. Ο Σύλλογος Ελλήνων Φοιτητών στο Παρίσι εξέδωσε ένα μικρό λεύκωμα με πολιτικά σκίτσα του. Το 1971 επέστρεψε στην Ελλάδα και την περίοδο της Μεταπολίτευσης έγραψε και ζωγράφισε «Το παραμύθι με τα χρώματα» (εκδόσεις Κέδρος). Η ζωγραφική του πηγαινοέρχεται από γκαλερί σε βιβλία, αφίσες, εξώφυλλα βιβλίων, δίσκων, CD, σκηνικά, κοστούμια, εικονογραφήσεις.

Διατηρεί διαχρονική συνεργασία με τον Διονύση Σαββόπουλο, έχει φιλοτεχνήσει εξώφυλλα βιβλίων του Στέλιου Ράμφου και δίσκων των Μάνου Χατζιδάκι, Νίκου Ξυδάκη κ.ά. Έχει συνεργαστεί με το ΜΙΕΤ (εκθέσεις: «Ζωγραφική για τον Αριστοφάνη», «Ποιητές της γενιάς του ’30») και με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (σχεδίασε τα λευκώματα για τον «Πέτρο και τον Λύκο» και τη «Λυσιστράτη» του Μίκη Θεοδωράκη, σκηνικά, κοστούμια και animaon για τον «Μερλίνο» του Περικλή Κούκου και το «Σαββόραμα». Έχει επίσης φτιάξει σκηνικά για ελληνικές ταινίες μεγάλου μήκους και θεατρικές παραστάσεις, και συνεργαστεί με τα Πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Ιωαννίνων για την εικονογράφηση και τον γραφικό σχεδιασμό αναγνωστικών γαλλικής γλώσσας για το Γυμνάσιο και αναγνωστικού για την Α´ Δημοτικού. Έχει τιμηθεί με το Κρατικό Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου 2013 για τα «Βεγγαλικά. Ένα παραμύθι εμπνευσμένο από τα ποιήματα του Νίκου Εγγονόπουλου». Τα τελευταία χρόνια, ζωγραφίζει τις περιπέτειες του Δον Κιχώτη (έκθεση, βιβλίο).

Η έκθεση «Παράλληλα» θα διαρκέσει έως τις 11 Φεβρουαρίου 2024.Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.