Δεν υπάρχει τίποτα δυσκολότερο από το να κυβερνήσεις τους Έλληνες. Και αυτό, γιατί, όλοι νομίζουν ότι είναι ικανοί για όλα - Κωνσταντίνος Καραμανλής

Τ. Γιαννίτσης: Η προσωπική στάση του καθενός αποτελεί το κεντρικό κλειδί για να μην ξαναζήσουμε το Ολοκαύτωμα

29 Ιανουαρίου, 2020

“ Η βία στις κοινωνίες οικοδομείται σταδιακά και αργά. Ο δρόμος προς τον Τρόμο στρώνεται καθημερινά, από πολλές μικρές και μεγαλύτερες εξελίξεις, που μπορεί στην αρχή να μην είναι Ολοκαύτωμα, αλλά που προετοιμάζουν ένα Ολοκαύτωμα και πάντως είναι προάγγελος ολέθριων εξελίξεων».

Μ’ αυτά τα λόγια ο καθηγητής Τάσος Γιαννίτσης υπογράμμισε τους κινδύνους «τερατογένεσης» που ελλοχεύουν στις σύγχρονες κοινωνίες κατά την ομιλία που εκφώνησε με αφορμή την «Ημέρα Μνήμης Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος -shoah-» στην πόλη των Ιωαννίνων, τονίζοντας την ανάγκη να διατηρούμε κώδικες «ηθικής» και «ευθύνης». «Η σημασία του να είσαι Δίκαιος των Εθνών: Η ευθύνη της ηθικής και η ηθική της ευθύνης», ήταν εξάλλου ο τίτλος της ομιλίας του.

Πάνω απ ΄όλα πρόσθεσε, είναι «η προσωπική στάση του καθενός» που αποτελεί «το κεντρικό κλειδί» για να μην ξαναδούμε πραγματικότητες «Ανείπωτες».

Προκειμένου να τονίσει την «εγκληματική αδιαφορία» μιας κοινωνίας, όπως της γερμανικής λίγο πριν το Ολοκαύτωμα, σημειώνει ότι «έχουμε να κάνουμε με ανθρώπους που για πάρα πολύ καιρό συμβίωναν σε οργανωμένες και μορφωμένες κοινωνίες» και ότι το φαινόμενο του αντισημιτισμού εκδηλώθηκε «χωρίς να έχουν σημειωθεί αμφισβητήσεις, αντιστάσεις, επαναστάσεις ή εμφύλιοι διχασμοί στις κοινωνίες όπου εκτράφηκε. Εκδηλώθηκε γιατί δαιμονοποιήθηκε το εβραϊκό στοιχείο ή κυρίως, γιατί δαιμονίστηκαν άλλοι».

Ως προάγγελο της τερατογένεσης ανέφερε «το κάψιμο βιβλίων λογοτεχνίας, ποίησης, φιλοσοφίας και επιστημονικών συγγραμμάτων του Αϊνστάιν, του Φρόυντ, του Χάινριχ Μαν και άλλων, όχι μόνο Εβραίων, στην Opernplatz, στο Βερολίνο και σε άλλες γερμανικές πόλεις, στις 10 Μαΐου 1933, αναπαράγοντας το κάψιμο χειρογράφων και βιβλίων που έγινε στη Σεβίλλη τον 15ο αιώνα. Η ιστορία, τότε, επιβεβαίωσε, ξανά, πως όταν αρχίσουν να καίγονται βιβλία, ακολουθεί το κάψιμο ανθρώπων».

Επικεντρώνοντας στις έννοιες της Ηθικής και της Ευθύνης, σημείωσε ότι τα συστήματα Ηθικής εκφράζουν την πιο σημαντική διαφορά του ανθρώπου από οποιοδήποτε άλλο ον του κόσμου. Αλλά η διαφορά αυτή εκδηλώνεται και στο άκρως αντίθετο της Ηθικής, καθώς μόνο στον άνθρωπο υπάρχει ο βασανισμός, ο σαδισμός, η οργανωμένη εξολόθρευση άλλου ανθρώπου, άλλων κοινωνιών ή κοινωνικών τμημάτων.

Εχουμε ευθύνη να υπερασπιστούμε τις αξίες που βρίσκονται στο επίκεντρο της ανθρώπινης λειτουργίας μας, τόνισε γιατί «ανάληψη ευθύνης σημαίνει αντίσταση ή σύγκρουση με ο,τιδήποτε αποτελεί παράλογο, γκροτέσκο, μισαλλόδοξο, επικίνδυνο για την ανθρώπινη υπόστασή μας». Ιδιαίτερα καταγγελτικός ήταν με την «απραξία», η οποία όπως είπε «δεν μας απαλλάσσει από την ευθύνη».

«Ακόμα και αν θεωρούμε ότι είμαστε απλοί θεατές, στην ουσία, επιλέγουμε συνειδητά να αφήσουμε ανοικτό το δρόμο στις επιλογές άλλων, τις οποίες, συχνά, γνωρίζουμε από πριν και συνεπώς ταυτιζόμαστε ή συμπράττουμε μαζί τους», είπε χαρακτηριστικά.

Σε αντίστιξη με τον «ορθό λόγο», όπως τον μάθαμε από τον Εμμάνουελ Καντ, αλλά και από τη ρήση του Ευαγγελίου ‘Εν αρχή ην ο Λόγος’, «εδώ όσο και αν προσπαθήσει κανείς, είναι αδύνατο να κατανοήσει το Γιατί έγιναν όσα έγιναν. Ο Λόγος μένει σιωπηλός». Εγινε το ‘Ανείπωτο’ κατά τον Saul Friedländer.

Πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση, τόνισε, για να μη φτάσουμε «ποτέ ξανά» σ’ αυτήν την κατάσταση και να αποτρέψουμε το «Ανείπωτο». Να μη δεχθούμε «την εκμηδένιση του ατόμου και των ανθρώπινων δικαιωμάτων στο όνομα ενός «ανώτερου συλλογικού καλού», να μη δεχθούμε τη φονταμενταλιστική απόρριψη της διαφορετικότητας μεταξύ ατόμων και κοινωνικών συνόλων και τον ευτελισμό θεσμών, κανόνων, λειτουργιών, που οδηγούν στη ποδηγέτηση κοινωνιών.

Ερχόμενος στα τελευταία χρόνια κρούει κώδωνα κινδύνου «διαπιστώνοτας έξαρση του αντισημιτισμού, αλλά και της βίας γενικότερα, στο εσωτερικό πολλών χωρών, σημειώνοντας ότι «τέτοια φαινόμενα δεν πρέπει να μας απασχολούν μόνο από την οπτική της σχέσης της κοινωνίας μας με το εβραϊκό στοιχείο», αλλά επειδή «ο αντισημιτισμός γίνεται ένα εργαλείο για να επιτευχθούν άλλοι στόχοι, παράλογοι».

Εκανε έκκληση στους Ελληνες λέγοντας ότι η Ελλάδα έχοντας δώσει στον κόσμο όλο τόσα δημιουργήματα του πνεύματος, «έχουμε ιδιαίτερη υποχρέωση να μην ξεχνάμε τις ιδέες και τις αξίες που εμείς δημιουργήσαμε, να τις υπερασπιζόμαστε σταθερά και να μην ξεπέφτουμε σε συνθήκες ντροπής της ιστορίας».

«Εμείς, οι Έλληνες, έχουμε την ιστορία του Προμηθέα Δεσμώτη, που συμβολίζει την αφετηρία του εξανθρωπισμού του ανθρώπινου γένους.», είπε εμφατικά.

Προσκεκλημένος του δημάρχου Ιωαννιτών καθηγητή Μωυσή Ελισάφ είπε ότι η εκλογή ενός Ελληνα Εβραίου στο ύπατο αξίωμα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης «αποτελεί δείγμα, ότι ως κοινωνία μπορεί να φτάσαμε σε μια στιγμή όπου, οι θεσμικές λειτουργίες έχουν αρχίσει να παραμερίζουν προκαταλήψεις, στερεότυπα και ιδεοληψίες, και όπου τα κριτήρια εκλογής και αξιολόγησης των δημοσίων προσώπων αρχίζουν και παίρνουν στην πράξη τη θέση που προβλέπεται στο Σύνταγμά μας.»

Η τελετή στη μνήμη στη μνήμη των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος δόθηκε στο κατάμεστο πολιτιστικό κέντρο της πόλης και τον τόνο ιδιαίτερου συναισθηματισμού και συγκίνησης έδωσε η ορχήστρα νέων παιδιών που τραγούδησε μελοποιημένα ποιήματα του Γιαννιώτη Εβραίου ποιητή Γιοσέφ Ελίγια.

Read previous post:
Μπαρτζώκας: «Γκαρντ μόνο αν είναι περίπτωση… Έλις»

Tην Μπασκόνια υποδέχεται ο Ολυμπιακός την Πέμπτη (30/1), στο πλαίσιο της 22ης αγωνιστικής της Euroleague, μια αντίπαλο με «ποιότητα», όπως...

Close