Οι Αμερικανοί γίνονται όλο και πιο δυνατοί. Είκοσι χρόνια πριν, χρειάζονταν δυο άνθρωποι για να κουβαλήσουν ψώνια αξίας είκοσι δολαρίων. Σήμερα, και ένα παιδί πέντε χρονών μπορεί να το κάνει. Henry Youngman, 1906-1998, Αμερικανός κωμικός

Mπράις Μάρντεν και Ελληνική Αρχαιότητα στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

19 Μαΐου, 2022

Στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης ανοίγει τις πύλες της στις 30 Μαϊου η έκθεση «Brice Marden και Ελληνική Αρχαιότητα», η πρώτη μουσειακή έκθεση επί ελληνικού εδάφους του Αμερικανού Μπράις Μάρντεν, ενός από τους διασημότερους καλλιτέχνες διεθνώς.

Συνεχίζει την παράδοση της επιτυχημένης σειράς ετήσιων εκθέσεων του μουσείου «Θεϊκοί Διάλογοι», στην οποία το έργο του καλλιτέχνη παρουσιάζεται σε διάλογο με επιλεγμένες αρχαιότητες από τις μόνιμες συλλογές του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.

Η έκθεση του Μπράις Μάρντεν περιλαμβάνει 44 ζωγραφικούς πίνακες, σχέδια, επιζωγραφισμένα μάρμαρα και σημειωματάρια από ένα ευρύ φάσμα της καλλιτεχνικής του παραγωγής, αλλά και τρία νέα έργα που φιλοτέχνησε ειδικά για την έκθεση.

 

Τα έργα «συνομιλούν» με 16 αρχαιότητες του μουσείου, που επιλέχθηκαν από τον επιμελητή της έκθεσης Δημήτρη Αντωνίτση, εικαστικό και φίλο του Μπράις Μάρντενς, σε συνομιλία μαζί του.

«Είμαι σίγουρος ότι αν δεν ζούσα σε πόλη, δεν θα χρησιμοποιούσα τόσες κατακόρυφες και οριζόντιες θέσεις. Αλλά στη συνέχεια, ζώντας στην Ελλάδα, ήρθα σε επαφή με όλο αυτό το φως. Υπάρχει ένα είδος διαύγειας, συν ότι αυτό με έχει φέρει πιο κοντά στην τέχνη παλαιότερων πολιτισμών» έχει δηλώσει ο Μπράις Μάρντεν.

Η Ύδρα, όπου κάθε χρόνο περνά το καλοκαίρι από το 1971 έως σήμερα με την, επίσης ζωγράφο, σύζυγό του Έλεν, διεύρυνε την έρευνα και τη σχέση του με το φως, ειδικά με τη σαγήνη του ελληνικού φωτός, όπως λέει, και με το τοπίο, αλλά επίσης και το ενδιαφέρον του για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Αργότερα, την δεκαετία του 90 συνένωσε τις ελληνικές εμπειρίες και βιώματα του με εκείνες από τα οικογενειακά ταξίδια του στην Ασία, «εμποτίζοντας» καλλιτεχνικά τις μινιμαλιστικές ρίζες τού έργου του με «παλαιούς πολιτισμούς».

 

Με μια πορεία έξι δεκαετιών, ο 84 χρονος, πλέον, Μπράις Μάρντεν , ο «ροκσταρ της τέχνης», όπως συχνά τον αποκαλούν, συνεχίζει να συναρπάζει με τη χειρονομιακή απλότητα των έργων ζωγραφικής και των σχεδίων του.

Ο επιμελητής Δημήτρης Αντωνίτσης προσπάθησε να συντονιστεί « με αυτό το εσωτερικό παιχνίδι που ο Marden έχει στήσει εδώ και πενήντα χρόνια στην Ύδρα».

Τα έργα αυτής της έκθεσης «αποπνέουν Ελλάδα κι έχουν μια προσωπική ροή στην οικογένεια των Μάρντεν» σχολιάζει ο επιμελητής. Στην ενότητα με τα επτά επιζωγραφισμένα μάρμαρα, μεταξύ των οποίων και τρία νέα έργα, εντυπωσιάζει το Hydra View ( 2011-2012), ένα μεγάλο μαρμάρινο δίπτυχο που για αρκετά χρόνια κοσμούσε τους τοίχους του ιστορικού αρχοντικού Μπουντούρη της Ύδρας στο Αυλάκι της Ύδρας.

Το Helen’s immediately είναι δουλεμένο σε ρετάλι από ναξιώτικο λευκό μάρμαρο με μαύρο βένι, που περίσεψε από την επίστρωση του μπάνιου του ζευγαριού στη Ν. Υόρκη.

 

Σε άλλη ενότητα περιλαμβάνονται οκτώ σημειωματάρια του Μπράις Μάρντεν που χρησιμεύουν ως ημερολόγιο της σκέψης του, με ιδέες και εικόνες για μελλοντική αναφορά. Το ξύλινο καπάκι μιας στέρνας από την Κιάφα- το πρώτο έργο που επιζωγράφισε ο Μάρντεν («Untitled», 1976), τα εγχάρακτα κολάζ από τη σειρά «Souvenirs de Grèce» (ξεκίνησαν από το 1974 και ολοκληρώθηκαν το 1996) και συνδυάζουν καρτ ποστάλ που απεικονίζουν έργα τέχνης ή αρχιτεκτονικά μνημεία της Ελλάδας, με κάνναβους ή συμπαγή ορθογώνια σχήματα από γραφίτη. Σε παγκόσμια πρώτη παρουσιάζεται η σειρά σχεδίων Water-Hydra, (1975), όπου ο ζωγράφος συντονίζεται με τους κυματισμούς του Αργοσαρωνικού αποτυπώνοντάς τους με κάρβουνο σε χαρτί Αrches.

 

Το πιο «απρόβλεπτο», ως προς την επιλογή υλικού, έργο της έκθεσης είναι το Lingam on Eucalyptus ( 1992). Αποτελείται από ένα σχέδιο με μελάνι σε φλοιό κορμού ευκάλυπτου, από αυτούς που κοσμούν το διάσελο μεταξύ Βλυχού και Κιάφας στην Ύδρα. Σε αυτό το έργο φαίνεται η σαμανιστική (προ)διάθεση του καλλιτέχνη, που, για να φτάσει στις καθαρές, αφηρημένες, ιδέες, χρειάζεται την επέμβαση ενός γόνιμου οραματισμού.

Όσο για τον τρόπο που τα έργα του Μπράις Μάρντεν συνομιλούν με τις αρχαιότητες του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης είναι κατά τον Δημήτρη Αντωνίτση «μικρές ασκήσεις διαλογισμού».

 

Η έκθεση καλεί τον επισκέπτη να βιώσει την εμπειρία ως μια ροή τόσο σε ένα αρχαιοελληνικό συνεχές, όσο και σε αυτό του μινιμαλισμού.

 

Ακόμα και σήμερα στο στούντιο του καλλιτέχνη στην Ύδρα,« μέσα σε ένα ντουλάπι του σπιτιού του, είναι στημένες σε μικρές ενότητες καρτ ποστάλ αρχαιοελληνικής γλυπτικής, πολυκαιρισμένες σε κιτρινισμένο πια χαρτί, με περιγραφές στην καθαρεύουσα. Στην έκθεση αυτή», σχολιάζει ο επιμελητής, « επιχείρησα να αντιστρέψω τους όρους του “ντουλαπιού” με τις αρχαιολληνικές αναφορές του Marden: Το Μέγαρο Σταθάτου γίνεται το “ντουλάπι” όπου τοποθετώ και φυλάω τα έργα του μεγαλύτερου εν ζωή μινιμαλιστή».

Η έκθεση συνοδεύεται από δίγλωσσο κατάλογο.

 

Νατ.Δ