Ο καπιταλισμός θριαμβεύει βασιζόμενος στο δικαίωμα της ανισότητας, αλλά θα επιβιώσει μόνο αν όλοι έχουν ίσα δικαιώματα στην ανισότητα. - Charles Handy, 1932- , Ιρλανδός γκουρού του management

Η Νέα Αστική Ατζέντα των Ηνωμένων Εθνών-Οδηγός Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης για τους υποψηφίους στις επερχόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές

12 Φεβρουάριος, 2019

Εξάλειψη φτώχειας, εξάλειψη ανισότητας και αστικός σχεδιασμός είναι τα βασικά ζητούμενα της Νέας Αστικής Ατζέντας του ΟΗΕ στην πορεία προς τα μέσα του 21ου αι. Κι αυτό, διότι -ενώ το 2009 στις πόλεις ζούσε το 50% του πληθυσμού- το 2050 στις πόλεις θα ζει το 70% του πληθυσμού, ο οποίος  το 2050 θα έχει φθάσει τα 10 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Με άλλα λόγια, κάθε χρόνο στις παρυφές κάθε μεγαλούπολης δημιουργείται μια νέα πόλη. 
Μια νέα πόλη -για να είναι λειτουργική, για να μην εξελιχθεί σε φυτώριο φτώχειας και εγκληματικότητας με άναρχη δόμηση- χρειάζεται αστικό σχεδιασμό, δρόμους, σχολεία, μέσα μαζικής μεταφοράς, κοινωνικές υπηρεσίες κ.α. Κι όλα αυτά -όπως είπαν οι Πέτρος Κόκκαλος και Μαρία Βασιλάκου, παρουσιάζοντας σήμερα την ελληνική έκδοση της Νέας Αστικής Ατζέντας -ειδικά για υποψηφίους στις αυτοδιοικητικές εκλογές- δεν μπορεί να αφεθούν στην τύχη τους. Ειδικότερα, εάν κάποιος αναλογισθεί ότι στις πόλεις παράγεται το 80% του διεθνούς ΑΕΠ, καταναλώνεται το 70% της παραγωγής ενέργειας, παράγεται το 70% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και το 70% των απορριμμάτων. 
Στις μικρές χώρες, όπως η δική μας, στις μεγάλες πόλεις κάθε χρόνο δημιουργούνται κατ’ αντιστοιχία νέες γειτονιές. Νέες γειτονιές για τις οποίες θα πρέπει να ληφθεί φροντίδα. Είτε σε μεγάλο, είτε σε μικρό, λοιπόν, μέγεθος, το φαινόμενο είναι ίδιο (η αύξηση της αστικοποίησης του πληθυσμού), τα προβλήματα αντίστοιχα και οι λύσεις ενδεδειγμένες. Ενδεδειγμένες και μελετημένες από τους πλέον αρμόδιους φορείς των Ηνωμένων Εθνών. Η Νέα Αστική Ατζέντα υιοθετήθηκε από τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών Habitat ΙΙΙ στο Κίτο του Ισημερινού τον Οκτώβριο 2016. Εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Δεκέμβριο 2016. 

 Ελληνική έκδοση της Αστικής Ατζέντας για την Τοπική Αυτοδιοίκηση
Πλέον κυκλοφορεί σε κωδικοποιημένη έκδοση στα ελληνικά  στην ηλεκτρονική διεύθυνση  www.habitat3.gr. Τη μετάφραση και κωδικοποίηση ανέλαβε με δικά της έξοδα η ΜΚΟ Οργάνωση Γη. Την ελληνική εκδοχή της Ατζέντας παρουσίασαν σήμερα ο γραμματέας της οργάνωσης Γη, Πέτρος Κόκκαλης και η αντιδήμαρχος Βιέννης Μαρία Βασιλάκου ως Οδηγό Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης για τους υποψηφίους στις επερχόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές.
Καθώς είναι πλέον εμφανές ότι η μάχη της βιώσιμης ανάπτυξης δίνεται στις πόλεις, οι δυο αυτοδιοικητικοί κάλεσαν τους συναδέλφους τους -αιρετούς και υποψηφίους που ήταν παρόντες στην εκδήλωση- να προβληματισθούν στους βασικούς άξονες της Νέας Αστικής Ατζέντας, τους κάλεσαν να θέσουν τη βιωσιμότητα στην πρωτοκαθεδρία του προεκλογικού τους αγώνα και ανέλυσαν το «κλειδί» που καθιστά προσεγγίσιμους τους στόχους: Συνεργασία.  
Συνεργασία στις γειτονιές μεταξύ των πολιτών, που πρέπει να εμπλέκονται ενεργά στη διαμόρφωση της πόλης, συνεργασία μεταξύ των εμπλεκομένων στην Αυτοδιοίκηση, συνεργασία μεταξύ των τεσσάρων «παικτών» της πόλης: πολίτες/ δήμος/ κράτος/ τοπική οικονομία.

 Π. Κόκκαλης: Οι πόλεις είναι δείκτης προόδου των κοινωνιών
«Οι πόλεις αποτελούν πλέον εργαλείο για να μετράμε την πρόοδο» σημείωσε ο Π. Κόκκαλης και μίλησε για την αναγκαιότητα συνεργασιών πάνω στους κοινούς στόχους. «Οι συνεργασίες θα είναι απαραίτητες στα αυτοδιοικητικά όργανα που θα προκύψουν από τις επερχόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές με το σύστημα της απλής αναλογικής. Οι στόχοι, που μπορούν να αποτελέσουν τον ελάχιστο κοινό παρανομαστή για συνεργασίες, είναι πόλεις βιώσιμες, ασφαλείς, ανθεκτικές, με τοπική οικονομική ανάπτυξη». 
Βέβαια, όπως είπε, «η συμμετοχή προϋποθέτει κοινή κατανόηση των πραγμάτων. Η κατανόηση είναι απαραίτητη για να ζωντανέψουν οι γειτονιές, που αποτελούν μια άλλη μορφή διακυβέρνησης, που όμως δεν είναι ξεκάθαρο στον Κλεισθένη με ποιον τρόπο θα σχετίζονται αυτοδιοικητικά με τους δήμους».
Και κατέληξε: «Η ατζέντα δεν είναι νομικά δεσμευτική. Όμως η κατανόηση της κατάστασης, στην οποία βρίσκεται ο πλανήτης, καθιστά ξεκάθαρο ότι οφείλουμε να κάνουμε αλλαγές, εάν επιθυμούμε να συνεχίσουμε να ζούμε σε αυτόν τον πλανήτη». 

 Μ. Βασιλάκου: Ζητούμενο είναι τελικά να παράγεται συνεχές έργο στον δήμο χωρίς να παίζει ρόλο ποιος είναι ο δήμαρχος
Στη Βιέννη, η συνεργασία Πρασίνων και Σοσιαλδημοκρατών στον δήμο-κράτος ιστορεί πέντε αυτοδιοικητικές θητείες. Παρούσα πάντα σε αυτές η Μαρία Βασιλάκου, η οποία εκλέγεται δημοτική σύμβουλος συνεχώς από το 1996, από το 2005 συμμετέχει στην τοπική κυβέρνηση και σήμερα είναι αντιδήμαρχος. «Η Νέα Αστική Ατζέντα μας δείχνει πως μπορούμε να μειώσουμε τη φτώχεια και την κοινωνική ανισότητα, πως να προχωρήσουμε στον αστικό σχεδιασμό» εξήγησε και σημείωσε ότι αν και τα δεδομένα είναι διαφορετικά μεταξύ της Βιέννης που είναι δήμος-κράτος και των ελληνικών δήμων, ως προς τις αρμοδιότητες και τα κονδύλια, τα ζητούμενα είναι ίδια. 
Έφερε ως παράδειγμα το πρόβλημα της κατοικίας. Όπως είπε, η συγκέντρωση όλο και μεγαλύτερου πληθυσμού στις πόλεις έχει ως συνέπεια αύξηση της τιμής της κατοικίας και της γης εντός της πόλης. Στη Βιέννη, είναι ευρέως διαδεδομένη η δημοτική κατοικία (που αποτελεί το 60% του συνόλου των κατοικιών). Κάθε χρόνο κτίζονται 7.000 – 8.000 δημοτικές κατοικίες και αριθμούν 500.000 κατοικίες στην πόλη. Κάποια στιγμή, λόγω της συνεχούς αύξησης της τιμής της γης, τέθηκε σε κίνδυνο το στεγαστικό πρόγραμμα. Ο δήμος, που έχει τη χωροταξία στα χέρια του, κατάφερε νομική ρύθμιση που ορίζει ότι σε κάθε επιχειρηματική ανέγερση 150 ιδιωτικών διαμερισμάτων, τα 2/3 θα είναι επιδοτούμενα από τον δήμο. 
Η ίδια θέτει ως βασικούς στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης την εξάλειψη της φτώχειας, τον αστικό σχεδιασμό και την ενίσχυση της δημοκρατίας. Εμμένοντας στην κρίση της δημοκρατίας είπε: «Ποτέ δεν είχαμε τόσες πολλές δυνατότητες να συζητήσουμε και ποτέ δεν συζητούσαμε τόσο λίγο, όπως τώρα. Γι αυτό μιλώ για τη δημοκρατία. Η δημοκρατία βασίζεται στον διάλογο, στη δημιουργία ενός κοινού οράματος, μιας κοινής αντίληψης. Οι συμμετοχικές δομές μέσα στις πόλεις μπορούν να δημιουργήσουν προϋποθέσεις για να ανοίξει διάλογος και ο διάλογος αυτός θα πρέπει να είναι συνεχής. Οι γειτονιές, οι κοινότητες που γνωρίζονται μεταξύ τους, πρέπει να κάνουν διάλογο, από τον διάλογο θα προκύπτουν ιδέες, που θα τις υλοποιούν». 
Ως παράδειγμα, αναφέρθηκε σε ένα πολύ μικρό πρόγραμμα του δήμου με υψηλά αποτελέσματα. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα 300-800 ευρώ για κάθε ομάδα, με το οποίο ο δήμος καλεί τους πολίτες να ομορφύνουν τις άχαρες γειτονιές. Μέχρι σήμερα, έχουν υλοποιηθεί από τους πολίτες 300 τέτοια μικρά προγράμματα που στηρίζονται σε ιδέες των ίδιων των πολιτών. «Ένας άχαρος, γκρίζος δρόμος αποκτούσε χρώμα προσθέτοντας γλάστρες, καρέκλες, πράσινο…  Έρχονταν από διπλανή γειτονιά να δουν τι έγινε και αυτό κινητοποιούσε τους ίδιους να υλοποιήσουν τη δική τους πρόταση».
Αναφερόμενη στις δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών παρατάξεων στην αυτοδιοίκηση, σημείωσε: «Εάν θέλουμε να συνεργασθούμε, συνεργαζόμαστε. Η συνεργασία βασίζεται στα προγράμματα, στην πρόθεση να δράσουμε γρήγορα και να παράγουμε έργο. Στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης, ο δήμος πρέπει να παράγει συνέχεια έργο. Η συμμετοχή των πολιτών και των παραγόντων της τοπικής οικονομίας είναι αποφασιστική. Ζητούμενο είναι τελικά να παράγεται έργο, χωρίς να μας ενδιαφέρει ποιος είναι ο δήμαρχος». 
Τέλος, αναφερόμενη σε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των αλλαγών που μπορούν να συμβούν στον τόπο, με ευεργετικές κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες, αναφέρθηκε στον δήμο του Μεντεγίν, στην Κολομβία. 
Το Μεντεγίν ήταν μια πόλη που είχε απλωθεί άναρχα στους λόφους δημιουργώντας μικρότερες πόλεις-θύλακες εγκλωβισμένες στη φτώχεια, την εγκληματικότητα, την άναρχη δόμηση, αποκομμένες από το κέντρο. Μετά τον θάνατο του Εσκομπάρ, που έλεγχε την πόλη, ξεκίνησε μια ευρεία συζήτηση στις γειτονιές για το τι μπορεί να γίνει. Η συζήτηση, που δεν κράτησε μόνον δυο χρόνια όπως είχε αρχικά σχεδιασθεί, είχε ως αποτέλεσμα να στηθεί ένας «αστικός ιστός» που βασίζεται καταρχήν στη δημιουργία ενός δικτύου τελεφερίκ που ενώνει στις γκετοποιημένες γειτονιές των λόφων, μέχρι σε υψόμετρο 2.500 μέτρων, με το κέντρο. Η επικοινωνία με το κέντρο της πόλης και όλο το αστικό δίκτυο άλλαξε το πρόσωπο του Μεντεγίν. 

 Η Νέα Αστική Ατζέντα σημείο αναφοράς για τη διακυβέρνηση στην πόλη
Όπως σημειώνεται στον πρόλογο της ελληνικής έκδοσης, οι άξονες της νέας αστικής ανάπτυξης είναι: εθνικές πολιτικές για το αστικό περιβάλλον, νομοθεσία για το αστικό περιβάλλον και κανονισμοί, πολεοδομία και αστικός σχεδιασμός, τοπική οικονομία και δημοτική χρηματοδότηση, εφαρμογή σε τοπική κλίμακα. 
Και προστίθεται: «Η Νέα Αστική Ατζέντα αποτελεί σημείο αναφοράς για κάθε επίπεδο διακυβέρνησης -εθνικό, περιφερειακό, τοπικό- για τις οργανώσεις της Κοινωνίας Πολιτών, τον ιδιωτικό τομέα, τα πολιτικά κόμματα και τους φορείς συμμετοχής στις αυτοδιοικητικές εκλογές που ασχολούνται με το αστική περιβάλλον».
Συνδέει την αστικοποίηση με την ανάπτυξη, επισημαίνει τις δυνατότητες δημιουργίας θέσεων εργασίας, βελτιώνει την ποιότητα ζωής. Απαραίτητη προϋπόθεση οι συνεργασίες και η δημιουργία ατζέντας κοινών στόχων.

 Μαρία Δεληθανάση 
 

Read previous post:
Την ογκολογική μονάδα «Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη-Ελπίδα» επισκέφθηκε ο Π. Γερουλάνος

Την ογκολογική μονάδα «Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη - Ελπίδα», επισκέφθηκε ο υποψήφιος δήμαρχος Παύλος Γερουλάνος, όπου τον υποδέχθηκαν  η πρόεδρος του...

Close