Κάθε πρόοδος γεννάει μια νέα ελπίδα που εξαρτάται από τη λύση ενός καινούργιου προβλήματος. Ο φάκελος δεν κλείνει ποτέ. Claude Levi-Strauss, 1908-2009, Γάλλος ανθρωπολόγος

Η εργονομία ενός αυτοκινήτου αποτελεί σημαντικό κομμάτι του σχεδιασμού του

11 Οκτωβρίου, 2021

Οι εσωτερικοί χώροι και η εργονομία παίζουν σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό ενός αυτοκινήτου. Η εξέλιξη είναι διαρκής και κάθε φορά οι σχεδιαστές προσεγγίζουν την συγκεκριμένη έννοια από διαφορετικό πρίσμα.

Η ιδέα της εργονομίας ως επιστήμη δημιουργήθηκε στη δεκαετία του ’60 και αφορούσε κυρίως την οργάνωση του χώρου της καμπίνας. Όταν το αυτοκίνητο άλλαξε χαρακτήρα και μπήκαν παράγοντες όπως μακρινά ταξίδια, αλλά χρησιμοποιήθηκε και ως μέσο μεταφοράς στην εργασία, όπου ο οδηγός είναι αναγκασμένος να είναι στην καμπίνα πολλές ώρες την ημέρα, έπρεπε να δοθούν όλες εκείνες οι προϋποθέσεις για να προσφέρουν ευχαρίστηση στον οδηγό. Έτσι οι κατασκευαστές αυτοκινήτων άρχισαν να επικεντρώνονται στην ανάπτυξη εννοιών, οι οποίες θα πρόσφεραν αυξημένα επίπεδα άνεσης για να μπορέσουν να αποτρέψουν την κούραση του οδηγού.

Το ταμπλό άρχισε σταδιακά να αναβαθμίζεται, να μπαίνουν στοιχεία που ως σκοπό είχαν να ενημερώνουν και να αναβαθμίζουν την ποιότητα οδήγησης, αλλά και να προσφέρουν ευχαρίστηση και ψυχαγωγία.

Στην αρχή δόθηκε προσοχή στην οργάνωση του ταμπλό. Πρώτο μέλημα των σχεδιαστών ήταν η σωστή οργάνωση με τα σωστά χρώματα και τα χειριστήρια, χωρίς να είναι έντονα για να μην αποσπούν την προσοχή του οδηγού κατά την διάρκεια της οδήγησης.

Τα συστήματα, τα σχήματα και οι διαστάσεις των οθονών σήμερα δεν είναι τυχαία, αλλά προκύπτουν από μελέτες και δοκιμές καταναλωτών, αφού πρώτα τοποθετούν οι κατασκευαστές ανδρείκελα αυτοκινήτου πραγματικού μεγέθους, για να δουν την ασφάλεια των επιβατών.

Σήμερα τα σύγχρονα αυτοκίνητα δίνουν όλη την απαραίτητη πληροφόρηση στον οδηγό μπροστά στα μάτια του για να μην αποσπαστεί η προσοχή του. Στις μέρες μας ένα αυτοκίνητο σταδιακά σταματά να είναι απλώς μέσο μεταφοράς και εργασιακού περιβάλλοντος, αλλά τείνει να γίνει άνετο όσο ένας χώρος διαβίωσης. Προσφέρει οδηγική ευχαρίστηση και κυρίως ασφάλεια. Τα καθίσματα, από την άλλη, έχουν βελτιωθεί, έχουν γίνει πιο εργονομικά και στις πιο σπορ εκδόσεις υπάρχουν πλάγιες ενισχύσεις που δεν επιτρέπουν στο σώμα να μετακινηθεί δεξιά ή αριστερά στις κλειστές και γρήγορες στροφές.

Δεν είναι εύκολο να δημιουργηθεί ένα κάθισμα, που στοχεύει να προσφέρει υψηλά επίπεδα άνεσης και ασφάλειας. Τα παραδοσιακά συστήματα ρύθμισης καθίσματος δεν είναι πάντοτε επαρκή και χρειάζονται διαρκώς να γίνονται βελτιώσεις. Από την άλλη πλευρά, οι μηχανισμοί είναι πολύπλοκοι και μπορεί να ζυγίζουν αρκετά κιλά, αλλάζοντας κατά πολύ το βάρος του αυτοκινήτου. Τα καθίσματα έχει υπολογιστεί ότι αποτελούν περίπου το 6% του συνολικού βάρους.

Ένας εξίσου σημαντικός τομέας στον οποίο εργάζονται σκληρά οι κατασκευαστές είναι ο περιορισμός του επιπέδου θορύβου, καθώς και η επίτευξη ενός επιπέδου θερμοκρασίας στο εσωτερικό του αυτοκινήτου που θα επιτυγχάνεται σύντομα. Εδώ οι σχεδιαστές έπρεπε να αντιμετωπίσουν έναν συμβιβασμό, επειδή τα καλύτερα υλικά ηχομόνωσης είναι βαριά και ακριβά. Γεγονός που τα καλά υλικά συναντούνται -κυρίως- μόνο στα ακριβά αυτοκίνητα.

Τέλος, τα στοιχεία του δαπέδου ή του εσωτερικού του πορτμπαγκάζ συμβάλλουν στην ακουστική και τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν μπορούν επίσης να μειώσουν αποτελεσματικά τους κραδασμούς.

Κυριάκος Παρασίδης