Είναι ευκολότερο να ληστέψεις ιδρύοντας μια τράπεζα παρά απειλώντας έναν ταμία. Bertolt Brecht, 1898-1956, Γερμανός συγγραφέας

Η δύναμη των εικόνων και η δύναμη της πραγματικής οικονομίας που μεταμόρφωσαν την Καβάλα

3 Ιουλίου, 2020

Το 1853, ο φωτογράφος Ernest de Carantza, παρέα με τον ζωγράφο Charles Labbe ταξίδεψαν από την Κωνσταντινούπολη για να φωτογραφίσουν την Αθωνική πολιτεία. Διερχόμενοι από την Καβάλα και γοητευμένοι από την ομορφιά της, δημιούργησαν οκτώ εικόνες σε μεγάλες γυάλινες πλάκες. Η Καβάλα, έγινε έτσι μία από τις πρώτες πόλεις στον κόσμο που αποτυπώνεται φωτογραφικά. Οι επόμενες γνωστές φωτογραφίες της γίνονται 50 χρόνια μετά, γύρω στο 1900!

Πριν από λίγα χρόνια, ο Καβαλιώτης -με διεθνή πορεία- φωτογράφος Στράτος Καλαφάτης, σε ένα από τα ταξίδια του στον Άθω για τις ανάγκες της φωτογραφικής έκθεσης που ετοίμαζε «ATHOS TA ΧΡΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ» είχε τη μοναδική τύχη και ευκαιρία, όπως εξιστορεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, να βρει αυτές τις φωτογραφίες που παρουσιάζουν μια άλλη ξεχασμένη εποχή για την πόλη της ανατολικής Μακεδονίας, με το εμβληματικό μεσαιωνικό υδραγωγείο (Καμάρες) να δεσπόζει.

Με αφορμή την 107η επέτειο απελευθέρωσης της Καβάλας, ο Στράτος Καλαφάτης μοιράστηκε με τους διαδικτυακούς τους φίλους αυτή τη μοναδική φωτογραφία, τραβηγμένη το 1853, που φανερώνει μια μοναδική άποψη της πόλης από τις Καμάρες πολύ προτού επεκταθεί οικοδομικά εκτός των τειχών του κάστρου. Είναι περίοδος της Τουρκοκρατίας, είναι η εποχή που η πόλη μπήκε σε τροχιά εκσυγχρονισμού μέσα από τα έργα – επεμβάσεις του Pargali επί Σελίμ Α’ και Σουλεϊμάν του μεγαλοπρεπούς.

Στις άλλες δυο φωτογραφίες παρουσιάζεται η θεαματική εξέλιξη της πόλης. Η πρώτη από τη δεύτερη φωτογραφία έχουν απόσταση μόλις πενήντα χρόνια. Η Καβάλα άρχισε να επεκτείνεται και εκτός των τειχών, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα την ένταση του αστικού φαινομένου που προκάλεσε ο πυρετός του καπνού μέσω της καπνεργασίας και του καπνεμπορίου. Ο καπνός και το λιμάνι αποτέλεσαν τη δύναμη της πραγματικής οικονομίας που μεταμόρφωσαν κυριολεκτικά την Καβάλα μέσα στο διάβα των χρόνων από μια μικρή και άνυδρη πόλη, σε ένα εμπορευματικό, σημαντικό λιμάνι της νοτιοανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων.

του ανταποκριτή μας Β. Λωλίδη

*Πηγή φωτογραφιών: Στράτος Καλαφάτης, ιστορικό αρχείο Δήμου Καβάλας