Ο φανατισμός είναι η μόνη μορφή θέλησης που μπορεί να διαπνέει τους αδύναμους και τους ντροπαλούς. Friedrich Wilhelm Nietzsche, 1844-1900, Γερμανός φιλόσοφος.

Εθνικό Ιστορικό Μουσείο: Παρουσίαση γερμανικών φιλελληνικών εκδόσεων μεταφρασμένων στα ελληνικά

12 Οκτωβρίου, 2021

Τη χαρά τους για την παρουσίαση, για πρώτη φορά στο κοινό, των μεταφρασμένων στα ελληνικά έξι γερμανικών φιλελληνικών φυλλαδίων και απομνημονευμάτων Γερμανών φιλελλήνων, εξέφρασαν χτες από το αμφιθέατρο του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου (Μέγαρο Παλαιάς Βουλής) o γενικός γραμματέας της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος Θεμιστοκλής Π. Κοντογούρης και ο πρέσβης της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην Αθήνα Dr. Ernst Reichel.

 

Η εκδήλωση, που πλαισιώθηκε από τις ομιλίες του καθηγητή του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου Μίλτου Πεχλιβάνου, της καθηγήτριας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Μαρίας Ευθυμίου και της μεταφράστριας των εκδόσεων Μαριάννας Χάλαρη -αποσπάσματα από τα έργα ανέγνωσε ο ηθοποιός Jérôme Kaluta-, ήταν μια συνδιοργάνωση της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος-Εθνικό Ιστορικό Μουσείο και της Πρεσβείας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην Αθήνα. Η έκδοση των κειμένων, που έγινε από την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος-Εθνικό Ιστορικό Μουσείο με αφορμή τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, πραγματοποιήθηκε με τη χρηματοδότηση του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Υπουργείου Εξωτερικών, από πόρους του «Ελληνογερμανικού Ταμείου για το Μέλλον».

 

«Η ενότητα των έξι τόμων με μαρτυρίες Γερμανών φιλελλήνων που εντάσσονται στη σειρά, όπως είναι ο Johann Wilhelm Streit, ο Adolph Lϋbtow και ο Ludwig Bollmann, οι οποίοι έλαβαν μέρος στα γεγονότα ή το αλλοιωμένο κείμενο του Gustav Feldham, που σκοτώθηκε στη μάχη του Πέτα, καθώς και τα υποστηρικτικά φυλλάδια των Wilhelm Traugott Krug, καθηγητή φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας, και Carl Gerber, καλύπτουν διαφορετικές εκφάνσεις του φιλελληνισμού στον γερμανόφωνο χώρο και αναδεικνύουν τις βαθιές ρίζες της ελληνο-γερμανικής φιλίας», δήλωσε στον χαιρετισμό του ο κ. Κοντογούρης, αναφερόμενος στα υποστηρικτικά του ελληνικού αγώνα της ανεξαρτησίας κείμενα, τα οποία κυκλοφόρησαν στον γερμανόφωνο χώρο λίγο μετά το ξέσπασμα του Αγώνα, μεταξύ 1821 και 1823. Ο ίδιος, δε, πληροφόρησε ότι στη σειρά εντάσσονται επίσης κείμενα Γάλλων φιλελλήνων τα οποία έχουν ήδη κυκλοφορήσει, ενώ θα ακολουθήσει και μια ενότητα με ελβετικά φιλελληνικά φυλλάδια, με στόχο η σειρά να εμπλουτιστεί στο μέλλον με κείμενα Αμερικανών, Βρετανών και άλλων φιλελλήνων. «Τα ονόματα αυτά στέκονται αντιπροσωπευτικά για εκατοντάδες άλλους Γερμανούς φιλέλληνες που ήρθαν με ιδεαλισμό και ενθουσιασμό στην Ελλάδα προκειμένου να υποστηρίξουν τον ελληνικό εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Οι Γερμανοί φιλέλληνες αποτελούσαν με διαφορά τη μεγαλύτερη ομάδα ξένων φιλελλήνων εθελοντών», σημείωσε, μεταξύ άλλων, στον χαιρετισμό του ο κ. Ernst Reichel.

 

Στη σειρά των γερμανικών φιλελληνικών εκδόσεων αναφέρθηκε στην ενδιαφέρουσα ομιλία του και ο καθηγητής του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου, Μίλτος Πεχλιβάνος, ο οποίος εξέφρασε την «τιμή» και τη «χαρά» του που με την ιδιότητά του ως καθηγητής νεοελληνικών σπουδών συμμετέχει στην παρουσίαση αυτής της «πλούσιας σοδειάς μιας πρόσφατης ελληνο-γερμανικής έκδοσης». Από την πλευρά της η καθηγήτρια Μαρία Ευθυμίου μίλησε για το φιλελληνικό κίνημα που αναπτύχθηκε στη Γερμανία. «Συνολικά από τα 940 άτομα τα οποία με ασφάλεια γνωρίζουμε ότι συμμετείχαν στον ελληνικό αγώνα, οι 342 ήταν Γερμανοί. Ο δεύτερος μεγαλύτερος αριθμός ατόμων που ήρθαν να πολεμήσουν στο πλευρό των Ελλήνων ήταν οι Γάλλοι (196) και ακολουθούν οι Ιταλοί με 137 άτομα -είναι τεράστια η διαφορά των Γερμανών στη συμμετοχή τους στην ελληνική υπόθεση», επισήμανε η καθηγήτρια, τονίζοντας ότι από τους 313 που γνωρίζουμε με ασφάλεια ότι σκοτώθηκαν, περίπου οι μισοί (142) ήταν Γερμανοί. «Ο πιο θερμός φιλελληνισμός καταγράφεται σε γερμανικά κράτη και στην Ελβετία. Στις δυο αυτές χώρες το φιλελληνικό κίνημα ήταν με απόσταση το πιο λαϊκό από όλα τα κινήματα στην Ευρώπη, με την έννοια ότι εκτός από τους μορφωμένους, συμμετείχε σε αυτό ένας μεγάλος αριθμός λαϊκών ανθρώπων», συμπλήρωσε μεταξύ άλλων η κ. Ευθυμίου.

 

Στη σειρά περιλαμβάνονται οι ακόλουθες εκδόσεις:

 

– Johann Wilhelm August Streit, «Η Κωνσταντινούπολη κατά το έτος 1821». Ο συγγραφέας μεταφέρει τα γεγονότα και τις διώξεις που υπέστη ο χριστιανικός-ελληνικός πληθυσμός της Κωνσταντινούπολης, ύστερα από την είδηση της εισβολής του Αλεξάνδρου Υψηλάντη στη Μολδοβλαχία τον Φεβρουάριο του 1821.

– Adolph von Lϋbtow/Ludwig von Bollmann, «Ο απελευθερωτικός αγώνας των Ελλήνων κατά το έτος 1822». Πρόκειται για το ημερολόγιο του Πρώσου αξιωματικού Adolph von Lϋbtow, με αναμνήσεις από τη συμμετοχή του στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας, που δημοσιεύθηκε στη Βέρνη το 1823, σε διασκευή του Ludwig von Bollmann.

– «Οι περιπλανήσεις του Gustav Feldham». Με βάση μια πρωτότυπη επιστολή του Gustav Feldhann, υπασπιστή του στρατηγού Normann, ο συντάκτης του κειμένου καταγράφει τα γεγονότα των δύο πρώτων χρόνων του Αγώνα της Ανεξαρτησίας, εμπλουτίζοντάς τα με υλικό που αντλεί από διαφορετικές πηγές.

– Wilhelm Traugott Krug, «Η αναγέννηση της Ελλάδας». Μετάφραση της δεύτερης εμπλουτισμένης έκδοσης του φυλλαδίου “Griechenlands Wiedergeburt. Ein Osterprogramm zum Auferstehungsfeste” του καθηγητή φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου της Λειψίας Wilhelm Traugott Krug, το οποίο εκδόθηκε την 1η Ιουλίου του 1821.

– Wilhelm Traugott Krug, «Η τρέχουσα κατάσταση της ελληνικής υπόθεσης». Πρόκειται για το φυλλάδιο “Neuester Stand der griechischen Sache” του καθηγητή φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου της Λειψίας Wilhelm Traugott Krug, το οποίο εκδόθηκε τον Ιούλιο του 1822.

– Carl Gerber, «Η Ελλάδα και ο αγώνας της». Μετάφραση της δεύτερης έκδοσης του φυλλαδίου “Griechenland und dessen zeitiger Kampf in seinem Ausgang und seinen Folgen betrachtet” που εξέδωσε ο Carl Gerber το 1822.

 

Ελένη Μάρκου