Πολιτική είναι η τέχνη να ψάχνεις για προβλήματα, να τα βρίσκεις παντού, να κάνεις λάθος διάγνωση και να εφαρμόζεις λάθος λύσεις. Groucho Marx, 1890-1977, Αμερικανός κωμικός

ARF 2024. Οι «γρήγορες νίκες» της ελληνικής δημόσιας διοίκησης χάρη στην ΤΝ και το μέλλον μιας τεχνολογίας που αλλάζει τον κόσμο

19 Ιουνίου, 2024

Στις «γρήγορες νίκες» που έχει επιτύχει η ελληνική δημόσια διοίκηση αξιοποιώντας τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) αναφέρθηκε από το βήμα του «Athens Riviera Forum 2024», ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, ενώ επανέλαβε ότι σήμερα ή το αργότερο αύριο θα προκηρυχθεί ο διαγωνισμός για τον ελληνικό υπερυπολογιστή «Δαίδαλο», ο οποίος θα αυξήσει κατακόρυφα την υπολογιστική ισχύ της χώρας.
Πρόσθεσε ότι η ελληνική δημόσια διοίκηση βρίσκεται στη φάση που ψηφιοποιεί 1,6 δισεκατομμύρια έγγραφα, ενώ επισήμανε ότι η ενεργειακή κατανάλωση των υποδομών που απαιτούνται για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, όπως τα κέντρα δεδομένων, αποκτά ξεχωριστό ενδιαφέρον για την Ελλάδα, λόγω της ταχείας εξάπλωσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).

«Φτάσαμε το Πάσχα να “κλείνουμε” υποδομές καθαρής ενέργειας, γιατί δεν υπήρχε κατανάλωση και, την ίδια ώρα, σε κάποιες περιοχές και ειδικά στην Αττική, οι διανομείς ενέργειας δεν μπορούσαν να δώσουν εγκαίρως το δίκτυο την ώρα που το χρειάζονταν οι επενδυτές. Αυτή τη στιγμή αυτή τη στρατηγική δομούμε, το να “ματσάρουμε” αυτά τα δύο -να δημιουργήσουμε υποδομές ή σημεία υποδοχής κέντρων δεδομένων ή υπερυπολογιστών εκεί που το δίκτυο επιτρέπει, εκεί που παράγουμε καθαρή ενέργεια» είπε, ενώ όσον αφορά τις υψηλές ταχύτητες Ιντερνετ που απαιτούνται για να λειτουργήσει όλο το σύστημα, επισήμανε ότι «αυτό είναι ζητούμενο ακόμα, αλλά έχουμε αναπτύξει τέτοιες υποδομές ευρυζωνικότητας», που πολύ σύντομα δεν θα έχουμε σε κανένα σημείο της χώρας πρόβλημα. 

«Ήδη έχουμε γρήγορες νίκες (ως προς τη χρήση της ΤΝ στη δημόσια διοίκηση). Τον Δεκέμβριο (είχαμε μια τέτοια νίκη) με τον ψηφιακό βοηθό, το mygov, που συνέθεσε όλες τις ψηφιακές υπηρεσίες και διαδικασίες με αποτέλεσμα ο πολίτης να μπορεί να διεκπεραιώνει εύκολα ό,τι χρειάζεται στις συναλλαγές του με το Δημόσιο. Δούλεψε εξαιρετικά καλά και σε μερικές μέρες φτάνουμε το 1 εκατ. διαλόγους» επισήμανε και πρόσθεσε πως θεωρεί σημαντικό ότι τον ψηφιακό βοηθό τον χρησιμοποιεί και η ίδια η δημόσια διοίκηση. Ως άλλη γρήγορη νίκη χαρακτήρισε το γεγονός ότι ο ψηφιακός βοηθός «μπήκε» και στον τουρισμό με το myGreece, που εξυπηρετεί τους επισκέπτες της Ελλάδας σε 25-30 γλώσσες, απαντώντας σε βασικά ζητήματα ασφάλειας (πχ, στην περίπτωση απώλειας διαβατηρίου ή αδιαθεσίας) και δίνοντας βασικές πληροφορίες για τα αξιοθέατα της Ελλάδας. 

Uli Homann (Μicrosoft): Τα πέντε προαπαιτούμενα για τους ηγέτες στην εποχή της ΤΝ

Στους παράγοντες που αναδεικνύουν μια εταιρεία ή οργανισμό σε νέο ηγέτη της αγοράς, στην περίοδο της εκθετικής ανάπτυξης της ΤΝ, αναφέρθηκε ο Ούλι Χόμαν  (Uli Homann), εταιρικός αντιπρόεδρος και αρχιτέκτονας υπολογιστικού νέφους και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων ΤΝ της Microsoft. Οπως είπε, για να αξιοποιήσει κάποιος ιδανικά την ΤΝ χρειάζεται πέντε βασικές προδιαγραφές: ενέργεια, κέντρα δεδομένων, πυρίτιο, αλγόριθμους και εφαρμογές που αξιοποιούν αυτούς τους αλγόριθμους. «Υπάρχουν μόνο 4-5 εταιρείες που έχουν αυτά τα στοιχεία. Αν έχεις μόνο την υποδομή, πρέπει να περιμένεις τους άλλους να αναπτύξουν τις εφαρμογές, κάτι που μπορεί να πάρει χρόνο. Ενώ αν αναπτυξεις και τις εφαρμογές και τις συνδυάσεις με τη δύναμη των δυνατοτήτων της υποδομής, τότε δημιουργείς έναν ενάρετο κύκλο» είπε.

Πρόσθεσε ότι η ΤΝ δημιουργεί μια τεράστια ευκαιρία και είναι σημαντικό για επιχειρήσεις και επενδυτές να δουν πού μπορούν να επικεντρωθούν ως προς τη χρήση ΤΝ και τι είναι αυτό που τους διαφοροποιεί από τον ανταγωνισμό. «Η ΤΝ εξελίσσεται πάρα πολύ γρήγορα και όταν συνδεθεί με τη κβαντική πληροφορική θα γίνει ακόμα πιο ενδιαφέρουσα, Δυστυχώς, η βασική τεχνολογία κοστίζει. Όπως το έθεσε ο CEO της Mistral, της μεγαλύτερης εταιρείας ανάπτυξης μοντέλων ΤΝ στη Γαλλία, δυστυχώς στην ΕΕ δεν υπάρχει αρκετή επεξεργαστική ισχύς για να γίνουν όσα θέλουμε, οπότε πρέπει να δουλέψουμε με αμερικανικές εταιρείες, για να έχουμε την επεξεργαστική ισχύ που απαιτείται» εξήγησε.

Το παλιρροϊκό κύμα και η γλώσσα ως σημείο διεπαφής με την ΤΝ 

Νωρίτερα, κατά την ομιλία του στη διάσκεψη, ο κ.Χόμαν παρομοίωσε την ΤΝ με παλιρροϊκό κύμα, που θα συμπαρασύρει πολλά πράγματα που θεωρούμε δεδομένα και θα αλλάξει πάρα πολλές βιομηχανίες, σε βαθμό που δεν θα υπάρχουν πια με τον τρόπο που υπήρχαν μέχρι σήμερα. Αναφέρθηκε στο πώς η ΤΝ μπορεί να βοηθήσει στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, σε μια εποχή που στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες η παραγωγικότητα μειώνεται, όπως και ο αριθμός των εργαζομένων, λόγω της υπογεννητικότητας. 

Ακόμα και ανθρωποκεντρικές δραστηριότητες όπως ο τουρισμός μπορούν να αξιοποιήσουν πολύ αποδοτικά την ΤΝ, επιτυγχάνοντας καλύτερη λειτουργική αποδοτικότητα, βελτιώνοντας την εμπειρία των καταναλωτών και αναβαθμίζοντας τη φήμη των εταιρειών.

Με τη δημιουργική ΤΝ (generative AI, μοντέλα όπως το ChatGPT), επισήμανε, έχουμε πια εισέλθει σε έναν κόσμο στον οποίο η διεπαφή με την τεχνολογία είναι η ανθρώπινη γλώσσα. Όπως είπε, πολλοί άνθρωποι ακόμα τρομάζουν με την τεχνολογία και το πώς μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν, αλλά δεν πρέπει, «γιατί μπορούμε πλέον να μιλήσουμε στους υπολογιστές και οι άνθρωποι είμαστε συνηθισμένοι να μιλάμε». 

Χωρίς websites και κλασικές διεπαφές, αλλά με ψηφιακούς πράκτορες;

Μάλιστα, ο κ.Χόμαν διατύπωσε την πρόβλεψη ότι σε πέντε-δέκα χρόνια από σήμερα η κλασική διεπαφή χρήστη με την τεχνολογία και τα websites δεν θα υπάρχουν, γιατί το όλο σύστημα θα έχει αντικατασταθεί από ένα κουμπί, που θα πιέζουμε για να συνομιλούμε την ΤΝ. Συμπλήρωσε ότι η δημιουργική ΤΝ είναι μια «μηχανή λογικής», που συν τω χρόνω θα μπορεί να πει στον άνθρωπο «ξέρω τι θέλεις να κάνεις, πάμε να δούμε πώς θα βάλουμε τη μηχανή να το κάνει για εσένα».

Επιπλέον, καθοριστικό ρόλο θα παίξουν στα επόμενα χρόνια η μνήμη των συστημάτων ΤΝ και οι ψηφιακοί πράκτορες που θα τη χρησιμοποιούν. Κάποια στιγμή, πρόσθεσε, θα υπάρχει ένας ψηφιακός βοηθός, που θα μπορεί να θυμάται τα πάντα και να προενεργεί, που θα μπορείς να του αναθέσεις να κάνει μια οικονομική προσφορά για κάτι, αν δει να πληρούνται κάποια συγκεκριμένα στοιχεία. «Δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί, αλλά αυτές οι δυνατότητες έρχονται σύντομα (…) Σήμερα, για να φτάσεις σε ένα αποτέλεσμα, θα πρέπει να κάνεις μια ενέργεια και μετά μια δεύτερη και μια τρίτη. Τότε θα μιλάς με το σύστημα και αυτό θα ξέρει ακριβώς τι πρέπει να κάνει. Θα μαθαίνει ακόμα και από τη γλώσσα του σώματος του χρήστη και θα αντιδρά ανάλογα σε όλα τα επίπεδα» εκτίμησε.

Εξυπνότερη από εμάς, αλλά υπεύθυνη και ηθική

Σημείωσε πάντως πως την ίδια στιγμή που η ΤΝ είναι μια τεράστια ευκαιρία για την ανθρωπότητα, μπορεί να αποτελέσει εν δυνάμει και υπαρξιακό κίνδυνο, δεδομένου ότι σε πέντε ή δέκα χρόνια πιθανώς θα έχει γίνει εξυπνότερη από τον άνθρωπο. Για αυτό, τόσο η βιομηχανία, όσο και οι κυβερνήσεις θα πρέπει να εργαστούν συνεργατικά και συνδυαστικά, για να αποφασίσουν τι ακριβώς θέλουμε από την ΤΝ. «Κανένας δεν μπορεί να το λύσει αυτό μόνος του» είπε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε ότι το ρυθμιστικό τοπίο γύρω από την ΤΝ εξελίσσεται διαρκώς και ήδη πολλές χώρες έχουν εισαγάγει σχετικές ρυθμίσεις, όπως και η ΕΕ, που υπέγραψε την Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη. 

Ωστόσο, προειδοποίησε, οι κανονιστικές ρυθμίσεις πρέπει να είναι στο σωστό πνευμα και οι κανονισμοί να δείχνουν την ορθή κατεύθυνση χωρίς να περιορίζουν την καινοτομία. Συμπλήρωσε ότι στόχος είναι να δημιουργηθεί υπεύθυνη ΤΝ και όχι ένας «Εξολοθρευτής» ή ένα «σκάινετ» (αναφορές στην ομώνυμη σειρά ταινιών του Τζέιμς Κάμερον). «Είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε την ανθρωπότητα να κάνει περισσότερα και καλύτερα -όχι να αντικαταστήσουμε τους ανθρώπους με την ΤΝ» είπε αναφερόμενος στις εταιρείες που επενδύουν στις σχετικές τεχνολογίες._

Αλεξάνδρα Γούτα