Είναι αδύνατο για έναν άνθρωπο να μάθει αυτά που νομίζει ότι ήδη ξέρει. Επίκτητος, 50 μ.Χ.-120 μ.Χ, Στωικός φιλόσοφος

Θ. Βούρδας : 4ο σιδηροδρομικό πακέτο: Πυλώνας Αγοράς και Τεχνικός Πυλώνας

14 Μάρτιος, 2019

H υιοθέτηση τα τελευταία 20 χρόνια, πολιτικών απελευθέρωσης της εθνικής αγοράς ως πανάκεια για την επίτευξη ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας, επέφερε ανυπολόγιστο πλήγμα στον τομέα των Σιδηροδρομικών Μεταφορών.

Σε αντίθεση με την ανυπαρξία σχεδιασμού στον τομέα των Σιδηροδρομικών Μεταφορών και της συμμετοχής της ελληνικής δημόσιας διοίκησης και ηγεσίας των προηγούμενων κυβερνήσεων στη συνδιαμόρφωση των προηγούμενων Σιδηροδρομικών «πακέτων», το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει εκπονήσει και καταθέσει ολοκληρωμένο σχέδιο για τον τομέα αυτό. Βασικό εργαλείο για την υλοποίηση αυτού είναι το νέο Σχέδιο Νόμου με τίτλο «Ρυθμίσεις Σιδηροδρομικών Μεταφορών και άλλες Διατάξεις» το οποίο βρίσκεται ήδη για νομικό έλεγχο στη Βουλή, αποτελεί ενσωμάτωση τριών οδηγιών στο εθνικό δίκαιο και το οποίο είναι ευρύτερα γνωστό ως 4ο Σιδηροδρομικό «πακέτο».

Το συγκεκριμένο Σχέδιο δεν είναι μία διεκπεραιωτική νομική υποχρέωση ως κράτος μέλος της Ε.Ε., αλλά βασικό εργαλείο της επιτελικής δημόσιας πολιτικής την οποία ασκούμε στον τομέα των Σιδηροδρομικών Μεταφορών. Σημειώνουμε ότι η χώρα μας σε επίπεδο θέσεων, υπήρξε συνδιαμορφωτής του 4ου Σιδηροδρομικού «πακέτου» και για πρώτη φορά πέτυχε να απαλειφθούν λογικές πλήρους απελευθέρωσης και να μπουν κανόνες στο μοντέλο διακυβέρνησης της Σιδηροδρομικής Υποδομής. Κανόνες που θα συνδυάζουν αποτελεσματικά την παροχή ασφαλών και ποιοτικών υπηρεσιών προς τους πολίτες, με τις υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος στον τομέα των σιδηροδρόμων αλλά και την επίτευξη των στόχων ανταγωνιστικότητας που θα δώσουν προωθητικό πλεονέκτημα στην υπό διαμόρφωση νέα σιδηροδρομική αγορά .

 

Οι βασικοί άξονες του νέου πλαισίου περιγράφονται ως εξής:

1. Το λεγόμενο «πολιτικό πακέτο» ή «πυλώνας αγοράς», περιλαμβάνει ρυθμίσεις:

– για το άνοιγμα της αγοράς εσωτερικών Σιδηροδρομικών Επιβατικών Μεταφορών

– για τη διακυβέρνηση της Σιδηροδρομικής Υποδομής

– για τις Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος στον τομέα των σιδηροδρόμων

με κύριους στόχους:

– την αποτελεσματική ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς στο σιδηρόδρομο

– την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών σιδηροδρόμων

– την παροχή ασφαλών και ποιοτικών υπηρεσιών προς τους πολίτες.

Η Οδηγία 2016/2370, στην οποία στηρίζεται, εισάγει:

– Κανόνες ανεξαρτησίας και διαφάνειας των βασικών καθηκόντων του Διαχειριστή Υποδομής σε σχέση με τη θέση του στην αγορά των σιδηροδρομικών υπηρεσιών, είτε σε μια πλήρως διαχωρισμένη δομή είτε σε μια καθετοποιημένη εταιρεία (π.χ. δομή holding).

– Κανόνες ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά των επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών

– Συντονιστικούς μηχανισμούς για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της συνεργασίας μεταξύ φορέων

– Ενίσχυση του ρόλου που έχουν οι εθνικοί ρυθμιστικοί φορείς για την προστασία του ανταγωνισμού και των δικαιωμάτων των χρηστών.

Στη χώρα μας, ήδη έχουν εφαρμοστεί οι αρχές της διακυβέρνησης της υποδομής και υπάρχουν οι εγγυήσεις ανεξαρτησίας μεταξύ των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων και του Διαχειριστή Υποδομής. Επιπλέον η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων συμβάλλει ουσιαστικά στην καλή λειτουργία του συστήματος. Η νέα νομοθεσία διευρύνει και εμβαθύνει τις δυνατότητες που παρέχει σε όλους τους «παίκτες» μια ορθολογικά οργανωμένη ανταγωνιστική αγορά.

2. Ο λεγόμενος «τεχνικός πυλώνας» στηρίζεται στην οδηγία 2016/797 σχετικά με τη διαλειτουργικότητα του σιδηροδρομικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την οδηγία 2016/798 για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων και τον Κανονισμό 2016/796 για τον Οργανισμό Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι προβλέψεις για τη διαλειτουργικότητα περιλαμβάνουν ρυθμίσεις:

– Εναρμόνισης του κανονιστικού πλαισίου για την έγκριση οχημάτων και ERTMS (Ευρωπαϊκό Σύστημα Διαχείρισης της Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας) σε επίπεδο Ένωσης

– Βελτίωσης της διασύνδεσης και της διαλειτουργικότητας των σιδηροδρομικών δικτύων

– Δημιουργίας εσωτερικής αγοράς εξοπλισμού και υπηρεσιών για την κατασκευή, την ανανέωση, την αναβάθμιση και τη λειτουργία του ενωσιακού σιδηροδρομικού συστήματος.

με κύριους στόχους:

– τη μείωση του κόστους και της διάρκειας για την έγκριση οχημάτων και ERTMS

– την προώθηση των διεθνών σιδηροδρομικών μεταφορών εντός της Ένωσης και με τρίτες χώρες

– την ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας της ενωσιακής σιδηροδρομικής βιομηχανίας.

Ειδικότερα, εισάγει σημαντικά θέματα όπως:

– σύναψη συμφωνιών συνεργασίας μεταξύ του Οργανισμού Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εθνικών αρχών ασφαλείας για εγκρίσεις οχημάτων

– αποσαφήνιση των διαδικασιών που ισχύουν τόσο για την κοινοποίηση υφιστάμενων/νέων εθνικών κανόνων όσο και για την αξιολόγησή τους από τον Οργανισμό Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

– διαδικασία κατάρτισης Τεχνικών Προδιαγραφών Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ)

– διαδικασία έγκρισης θέσης σε λειτουργία σταθερών σιδηροδρομικών εγκαταστάσεων και διάθεση στην αγορά σιδηροδρομικών οχημάτων

– καθορισμός ευρωπαϊκών μητρώων

– επάρκεια οργανισμών αξιολόγησης της συμμόρφωσης (Notified Bodies και Designated Bodies).

Οι προβλέψεις για την ασφάλεια περιλαμβάνουν :

– Ρύθμιση της ασφάλειας από ανεξάρτητο φορέα (εθνική αρχή ασφάλειας).

– Εναρμόνιση των εθνικών κανόνων ασφαλείας σε επίπεδο Ένωσης.

– Εναρμόνιση του κανονιστικού πλαισίου για την έγκριση πιστοποιητικών ασφάλειας σε επίπεδο Ένωσης.

με κύριους στόχους:

– τη βελτίωση των επιδόσεων ασφαλείας του σιδηροδρόμου

– την εξάλειψη γραφειοκρατικών εμπόδιων για το περαιτέρω άνοιγμα της αγοράς .

– την μείωση του κόστους και της διάρκειας για την έγκριση πιστοποιητικών ασφάλειας των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων

– την ενίσχυση των οικονομιών κλίμακας για τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ένωση.

Επιπλέον αυτών:

– αποσαφηνίζεται ο ρόλος και οι αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων (κράτη-μέλη, Οργανισμός Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαχειριστές υποδομής, σιδηροδρομικές επιχειρήσεις κλπ.) στο σιδηροδρομικό σύστημα

– αποσαφηνίζεται η διαδικασία πιστοποίησης και έγκρισης ασφάλειας

– καθιερώνεται μηχανισμός για σύναψη συμφωνιών συνεργασίας μεταξύ του Οργανισμού Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των εθνικών αρχών ασφάλειας

– αποσαφηνίζεται ο ρόλος της εθνικής αρχής ασφάλειας (ΡΑΣ) και του φορέα διερεύνησης ατυχημάτων και συμβάντων (Ε.ΔΙ.Σ.Α.Σ)

– διευκρινίζονται οι διαδικασίες που πρέπει να εφαρμόζονται για την κοινοποίηση των εθνικών κανόνων ασφάλειας καθώς και για την αξιολόγηση που πραγματοποιεί ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Είναι σαφές ότι προωθούμε και διασφαλίζουμε τη λειτουργία ενός σύγχρονου επιτελικού κράτους με ισχυρή διοίκηση και με εποπτευόμενους οργανισμούς που αντί να τους απαξιώνουμε, τους ενισχύουμε θεσμικά ώστε να μπορούν να είναι ανταγωνιστικοί στο διεθνές περιβάλλον χωρίς παράλληλα να χάνουν το κοινωνικό τους πρόσημο.

Οι νοοτροπίες της ασύδωτης απελευθέρωσης υπηρεσιών, αγαθών και προϊόντων δεν είναι ούτε αποτελεσματικές ούτε φυσικά προοδευτικές . Αντιθέτως είναι βολικές για όλες εκείνες τις συντηρητικές δυνάμεις οι οποίες έχουν αναπτύξει συστημική λογική, στερούνται στρατηγικού σχεδιασμού και προκειμένου να συνεχίσουν να νέμονται τα κεκτημένα τους, «βαπτίζουν» νεωτερισμό την απελευθέρωση της αγοράς, καταστρατηγώντας κάθε έννοια του Δημοσίου Συμφέροντος .

Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για πρώτη φορά, σε ένα δυσμενές οικονομικό περιβάλλον, με το νέο θεσμικό πλαίσιο στοχεύει εκτός από το να καταστούν οι Σιδηροδρομικές Μεταφορές ανταγωνιστικότερες και διαλειτουργικές σε επίπεδο Ε.Ε., να διατηρήσουν παράλληλα υψηλό το επίπεδο ποιότητας και ασφάλειας για τους επιβάτες, να μπουν κανόνες στην σιδηροδρομική αγορά, να γίνει ορθολογικότερη η λειτουργία αυτής καθώς και να αναδείξει το γεγονός ότι μία χώρα μπορεί να σχεδιάσει και να εφαρμόσει δημόσιες πολιτικές προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας.

Η Ευρώπη βάζει τους γενικούς κανόνες και το πλαίσιο και εμείς το προσαρμόζουμε στα Εθνικά δεδομένα και τις ανάγκες της κοινωνίας, της οικονομίας και της παραγωγικής στρατηγικής της χώρας μας στη νέα Μεταμνημονιακή εποχή.

Read previous post:
Στην Αριδαία η συνέλευση του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Ιστορικών Λουτροπόλεων

Η δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού τουριστικού προϊόντος με κεντρικό άξονα το ιαματικό νερό και η ανταλλαγή εμπειριών και τεχνογνωσίας μεταξύ...

Close